Thar (Surname) of the Newars

कस, कसजु, कायस्थ, भुजु, फैजु, सैंजु स्थानीय नेपाल भाषामा कस, कसजु भनेर चिनिने कायस्थ लिच्छवि काल देखि नै नेवा समुदायमा सामेल भएको देखिन्छ। त्यस्तै, कायस्थको अर्को समूह सिमरौनगढबाट भागेर रानी देवलदेवी र छोरा जगतसिंह देवसँगै नेपाल मण्डल आएको इतिहास रहेको छ। लिच्छवी काल (नेपाल सम्बत २६०) मा सिंह थर प्रयोग गर्ने कायस्थ जातिले नेपाल सम्बत ६३९ आई पुग्दा कस थर प्रयोग गरेको देखिन्छ। कसजू शब्द दुई शब्द 'कस' र 'जू' मिलेर बनेको हो। 'कस' भन्नाले लेखक हो भने 'जू' आदरार्थी शब्द हो। कायस्थहरूले विभिन्न राजाहरूको दरबारमा मन्त्री, सल्लाहकार वा सर्वोच्च सरकारी पदहरू रहेर सेवा गरेको देखिन्छ। कायस्थहरूको जीविकोपार्जनको माध्यम नै लेखनी हो। शिक्षित वर्गको नाताले उनीहरूले दरबारी लिखितको साथसाथै विभिन्न ग्रन्थ, ठ्यासफू लिपिबद्ध गर्ने काम गरे।  केही कायस्थहरू राजनीतिमा समेत प्रवेश गरे जसले तत्कालीन नेपाल मण्डलको राजनैतिक इतिहास समेत प्रभावित भयो। राजनीतिमा प्रवेश गर्ने पहिलो व्यक्ति कस्त (कायस्थ) भारो हो। उनी ने.सं. ४४६ मा राजनीतिमा प्रवेश गरेको देखिएको छ। मल्ल कालमा राजालाई परा...