Skip to main content

Posts

Showing posts with the label Suwal

Suwal

ज्यापू समूह भित्र पर्ने सुवाल हरूलाई स्थानीय भाषामा " सुव: " भन्ने गरिन्छ । सुव: को अर्थ आशीर्वाद हो भने अन्य अर्थमा सुव: अर्थात् सुवा: भन्नाले स्वाद हो। स्वादिलो खाना पकाउने भएर यिनीहरूलाई सुवा: हुँदै सुवाल भनिएको हो। यी थरका मानिसहरूले तलेजु भवानीलाई हरेक बिहानी खाना पकाएर भोग चढाउने गर्छन्। बिहान सबेरै काग नउठेको बेला उठेर नुहाई शुद्ध भएर, पानी ल्याई भान्छामा रातो माटोले लिपेर, खाना पकाउने गर्दछ। यसरी पकाएको खानाको एक भोग तलेजु भवानीलाई चढाएपछि विभिन्न स्थानमा रहेको देव देवीहरूलाई जस्तै गोल्डेन गेट भित्रको भैरव, टौमढीको सांभुङ्ग भैरव, भोलाछेंको कमला माई अर्थात् पृथ्वी माता आदिमा पनि चढाउनु पर्दछ। यसरी खाना पकाउने भएर यिनीहरूलाई एक हिसाबले भान्से भन्न सक्छौ। यिनीहरू तलेजु भवानीका साथ प्रत्यक्ष सम्बन्ध भएका कारण यी थरका मानिसहरू पनि तलेजु भवानीका साथ उपत्यका प्रवेश गरेका भन्न सकिन्छ। सुवाल थरका मानिसहरू स्थानीय भोज-भतेरमा विभिन्न परिकारहरू पनि पकाउने गर्छन्। सुवाल थरका मानिसहरू स्थानीय भोज-भतेरमा विभिन्न परिकारहरू पनि पकाउने गर्छन्। स्थानीय रूपमा सुवालहरू भैल, घोंजु, हन्जु, ...

Rajbhandari, Bhari, Bhani, Bhadel, Talchabhadel, Talchabhandari, Talchabhari, Bhariju, Dhaubhadel/Dhaubadel, Dhaubhari, Dyoubhari, Nayabhari/Nayabha/Chosokoso, Changubhari

राजभण्डारी, भारी, भनी, भडेल, तल्चाभडेल, ताल्चाभण्डारी, तल्चाभारी, भारिजु, धौभडेल, धौवडेल, धौभारि, द्यौभारि, नायभारी/नायाभा/ छ्वस कोस,चाँगुभारी भारी भन्नाले नेपाल भाषामा कोष या चल सम्पत्तिको रक्षा गर्ने वा सुरक्षा प्रदान गर्ने व्यक्ती बुझिन्छ। त्यसैको संस्कृत शब्द भण्डारी हो। भारी / राजभण्डारी छथरिया श्रेष्ठ भित्र पर्दछ। राजा जयस्थिति मल्लले धन-सम्पत्तिको हेरचाह गर्न कोषाध्यक्षहरू नियुक्त गरेका थिए, जसलाई “ भण्डारी ” उपाधि दिइएको थियो। समयसँगै भण्डारी शब्द राजभण्डारीले प्रतिस्थापन भयो। १७औँ शताब्दीसम्म आइ पुग्दा , राजभण्डारी मल्ल दरबारका दरबारी र सैनिक प्रमुखको रूपमा सेवा गर्ने प्रमुख कुलमध्ये एक बने। यस्तै , राजभण्डारीहरू पशुपतिनाथ मन्दिर, चाँगुनारायण जस्ता केही प्रमुख मन्दिरहरूका गैर वैदिक सहायक पूजारी तथा मुख्य संरक्षकका रूपमा पनि रहेका छन्। राजभण्डारीहरू सूर्यवंश र अग्निवंश राजपूत राजाहरूका सन्तान मानिन्छन् , जो मल्ल कालमा काठमाडौं उपत्यकामा बसोबास गर्न आएका थिए। उनीहरूलाई “ ब्रह्मपुत्र क्षत्रिय ” (ब्रह्मपुत्र क्षत्री) मानिन्छ , जसले जनै लगाउनुपर्ने परम्परा छ। भनी , भारी , भारिज...

Byanjankar (व्यञ्जनकार)

 व्यञ्जनकार व्यञ्जनकार थर नेवार समुदायको एक विशिष्ट समूह हो। यस थरका मानिसहरू परम्परागत रूपमा खाद्यान्न तयारी र सेवा प्रदान गर्ने पेशासँग सम्बन्धित छन्। "व्यञ्जनकार" शब्द "व्यञ्जन" र "कार" को संयोजनबाट बनेको हो, जसको अर्थ खानाका परिकार बनाउने व्यक्ति भन्ने बुझिन्छ। व्यञ्जनकारहरू नेवारी खानाका विज्ञ मानिन्छन् र परम्परागत धार्मिक तथा सांस्कृतिक अवसरहरूमा विभिन्न खानाका परिकारहरू तयार गर्ने जिम्मेवारी लिन्छन्। उनीहरू मन्दिरहरूमा देवी-देवताका लागि भोग चढाउने विभिन्न परिकारहरू तयार गर्ने कार्यमा संलग्न रहन्थे, जसपछि ती परिकारहरू प्रसादको रूपमा वितरण गरिन्थ्यो। व्यञ्जनकारहरू किरात कालदेखि नै काठमाडौं उपत्यकामा बसोबास गर्दै आएका छन्। भक्तपुरमा खाद्य परिकार तयार र सेवा प्रदान गर्ने जिम्मेवारी मुख्य रूपमा सुवाल थरका व्यक्तिहरूले बहन गर्ने भएकाले सुवाल र व्यञ्जनकार थरलाई समानान्तर थरका रूपमा लिन सकिन्छ। Byanjankar The Byanjankar caste is a distinct subgroup within the Newar community, traditionally engaged in food preparation and service. The name "Byanjankar...