Thar (Surname) of the Newars

  छिपा, छिपी, रञ्जित, रञ्जितकार “रञ्जितकार” एक संस्कृत शब्द हो भने यस समुदायलाई नेपाल भाषामा “छिपा” वा “छिपी” भन्ने गर्दछ। त्यस्तै गरि रञ्जित, रञ्जितकार पनि भन्ने गरिन्छ । यस थरका मानिसहरूको मुख्य पेसा कपडामा रङ्ग रोगन गर्नु, बुट्टा भर्नु र सुकाउनु हो। यसरी कपडामा रङ्ग रोगन गर्ने कामलाई नेपाल भाषामा “छिगु” र सुकाउने कामलाई “पायगु” भनिन्छ। यसरी छिगु र पायगु बाटै छिपा थर रहन गएको थियो। यसरी छिपा शब्दलाई संस्कृतकरण गर्दा रङ्गमा जित हासिल गरेको भनेर रञ्जित भन्न थालियो । विभिन्न जडीबुटी, ओखरको बोक्रा, घाँसहरूको प्रयोग गरि विभिन्न रङ्ग बनाएर धागो र कपडा रङ्गाएका कारण छिपाहरूलाई रञ्जित र रञ्जितकार भन्ने गरियो । यहाँ “कार” शब्दको अर्थ विशेषज्ञ हुन। यी रञ्जितकारहरूले नै भक्तपुरमा मनाइने बिस्का जात्रामा उभ्याइने यसिंद्य:मा झुन्ड्याउने हलिपत बनाउने गर्दथ्यो। त्यस्तै यन्यापुन्ही (इन्द्रजात्रा) मा निकाल्ने लाखे आजुको चुन्दरी, ग्वयका, पासुका,आदि बनाउने पनि गर्थ्यो। त्यस्तै मल्लकालमा राजाको श्रीपेच बनाउने पनि रञ्जितकारहरूले नै बनाउने गर्थे। यस थरका मानिसहरूको लागी आफ्नो पेसागत काम गर्न ठूलो चौरको...