Skip to main content

Posts

Showing posts with the label Panchthariya

मुनंकर्मी

मुनंकर्मी शब्द नेपाल भाषाका तीन शब्दहरू मिलेर बनेको हो। “मु” भन्नाले मुख्य, “नं” भन्नाले वश्त्र र कर्मी भन्नाले शिल्पी भन्ने जनाउँदछ।  तलेजु भवानीको लुगालाई मानंमुनं भन्ने गर्दछ भने तलेजु भवानीले लगाउने सारीलाई “ईहिँप्रासी” भनिन्छ। तसर्थ मानंमुनं र ईहिँप्रासीलाई मुख्य वश्त्रको रूपमा लिने गर्दछ। यसरी मुनं बनाएर तलेजु भवानीलाई चढाउनेहरूलाई नै मुनंकर्मी भन्ने गर्दछ। त्यस्तै मुनंकर्मीहरुले विवाहका लागि चाहिने दु फाङा, बेल विवाहको लागि चाहिने ईहिँप्रासी पनि बुन्ने गर्छन्। मुनंकर्मी, ई स. १३२४ मा गयासुद्दीन तुगलकले बङ्गाल विजय पश्चात् दिल्ली फर्किँदै गर्दा तिरहुतको राजधानी सिम्रौनगढमाथि आक्रमण गरी ध्वस्त पारे पछि राजा हरिसिंहदेव, रानी देवलदेवी, पुत्र कुमार जगजित सिंहदेव सँगै आएका थिए।

Kakshapati/Kakshapati

कक्षपति भन्ने शब्द दुईवटा शब्दबाट बनेको हो, "कक्ष" र "पति"। "कक्ष" भन्नाले कोठा जनाइन्छ, भने "पति" भन्नाले अधिकारी बुझिन्छ। लिच्छवि र मल्ल कालको समयमा, नेपाल मण्डलमा आउने विशिष्ट अतिथि, राजदूत, तथा अन्य सम्माननीय पाहुनाहरूको बसोबासको व्यवस्थापन सुनिश्चित गर्ने जिम्मेवारी लिने अधिकारीलाई "कक्षपति" वा "कछीपति" भनिन्थ्यो। कक्षपति पाँचथरिया श्रेष्ठ भित्र पर्दछ।

Baniya/Shresthacharya

बनिया/ बन्या / श्रेष्ठाचार्य नेवार समुदायभित्रका बनिया/बन्या पनि मधेशी समुदायका बनिया झैँ व्यापारसँग सम्बन्धित समूह हुन्। परम्परागत रूपमा , उनीहरू आयुर्वेदिक औषधिहरूका लागि आवश्यक जडीबुटी तथा कच्चा पदार्थका व्यापारीका रूपमा परिचित छन्। बनिया समुदाय उराय समूह अन्तर्गत पर्दछ। साथै , यस समुदायका केही व्यक्तिहरू आफ्नो थर श्रेष्ठाचार्य पनि लेख्ने गर्दछन्। यस थरका मानिसहरू बौद्ध धर्मावलम्बी रहेका छन्। Bania/Shresthacharya The Bania within the Newar community are also a trade-related group, similar to the Bania of the Madhesi community. Traditionally, they are known as merchants of herbs and raw materials essential for Ayurvedic medicine. The Bania community falls under the Uray groups. Additionally, some individuals from this community use the surname Shresthacharya. The people of this caste are Buddhists. The name Bania is derived from the Sanskrit word vanijya (merchant); by preference, Bania (caste). Banras (Banias), subdivision of Newars, Nepal Itum Bahal, Kathmandu.

Khatri (खत्री)

झट्ट सुन्दा ब्राह्मण क्षेत्रीहरूको खत्री थरसँग मिल्दोजुल्दो लाग्ने भए पनि , नेवार समुदायको खत्री थर यसको आफ्नै विशिष्टता रहेको छ। नेवार समुदायमा खत्री थरको उत्पत्ति हाडा, राजलवट र अन्य कुलीन वर्गका परिवारहरूसँग जोडिएको छ। यी परिवारका सन्तानले ज्यापू समुदायका चेलीहरूसँग विवाह गरेपछि यो नयाँ थरको उत्पति भएको थियो। यस थरका व्यक्तिहरूलाई परम्परागत रूपमा राजकुलोको स्याहार-सुसार र अनुगमन गर्ने जिम्मेवारी दिइएको थियो। At first glance, the Khatri surname of the Newar community might seem similar to the Khatri surname of the Brahmin and Chhetri communities, but it holds its own unique history. In the Newar community, the Khatri surname originated from the Hada and Rajalawat and other elite families. This new surname emerged when the descendants of the Hada, Rajalawat  and   other elite   families married women from the Jyapu community. Traditionally, individuals with this surname were entrusted with the responsibility of maintaining and supervising the Rajkulo (a...