Manandhar

आधिकारिक कागजातहरूमा "मानन्धर" वा "सायमी" लेख्ने यस जातिलाई नेपाल भाषामा भक्तपुरमा "समि" भनिन्छ भने काठमाडौं र पाटनतिर "सायमी" र कतै “साल्मी” भन्ने गरिन्छ।

"समि" भन्ने शब्द नेपाल भाषाका दुई शब्दहरू "स:" र "मि" मिलेर बनेको हो। यहाँ "स:" को अर्थ तेल पेल्ने मेसिन (घानी) जनाउने हो भने "मि" भन्नाले मालिक वा धनी व्यक्ति भन्ने बुझिन्छ। यसर्थ, "सायमी" भन्नाले तेल पेल्ने मेसिनका मालिक भन्ने अर्थ लाग्दछ।

मानन्धर जातिको परम्परागत मुख्य पेशा तेल पेल्ने हो। यिनीहरूले तोरीको तेलसहित ३२ प्रकारका खाने तेलहरू उत्पादन गर्ने गर्थे, यद्यपि तोरीको तेल नै प्रमुख रहँदै आएको छ।

यस पेशासँग जोडिएको सांस्कृतिक भूमिका पनि महत्वपूर्ण छ। उदाहरणका लागि, भक्तपुरमा मनाइने प्रसिद्ध इन्द्र जात्रामा मानन्धर समुदायका व्यक्तिहरूले या:मता नामक परम्परागत दियो ल्याउने चलन रहेको छ। त्यसैगरी, बिस्का जात्राको अवसरमा तानिने भैरवनाथको रथको अघिल्लो भागमा राखिने "बेतद्य:" पनि मानन्धरहरूले नै बोकेर ल्याउने परम्परा छ।

श्रोत: GR Ranjit and edited by author